Ekonomizer, sıcak baca gazındaki enerjinin bir bölümünü başka bir akışkana aktaran ısı geri kazanım ekipmanıdır. Buhar kazanlarında yaygın bir uygulama, kazana girecek besi suyunun önceden ısıtılmasıdır. Böylece kazanın suyu hedef koşula getirmek için karşılaması gereken ısı yükü azalabilir.

Bir ekonomizerin sağlayacağı sonuç, mevcut kazanın ve tesisin çalışma koşullarına bağlıdır. Her tesiste aynı yakıt tasarrufunu sağlayacağı veya sabit sürede yatırımını geri ödeyeceği söylenemez.

Ekonomizer nasıl çalışır?

Baca gazı, ısı aktarım yüzeyinin bir tarafından geçerken ısıtılacak akışkan diğer tarafta dolaşır. İki akış doğrudan karışmadan, aralarındaki sıcaklık farkı sayesinde ısı aktarılır. Baca gazının çıkış sıcaklığı düşerken suyun sıcaklığı yükselir.

Bu işlem için tesiste geri kazanılan ısıyı kullanabilecek bir ihtiyaç bulunmalıdır. Kazan çalışırken ısıtılacak suyun yeterli debide bulunması veya uygun başka bir ısı tüketicisinin devrede olması önem taşır. Kullanılamayan ısı, yalnızca cihaz eklenmesiyle faydaya dönüşmez.

Yoğuşmalı ve yoğuşmasız ekonomizer farkı

Yoğuşmasız uygulamada baca gazı, tasarımın belirlediği sınırlar içinde soğutulur. Yoğuşmalı uygulamada ise baca gazındaki su buharının yoğuşmasından da yararlanılır. Bu çalışma biçimi malzeme, yoğuşma suyu yönetimi ve baca sistemi açısından ayrı bir değerlendirme gerektirir.

Çiğlenme koşulları gazın bileşimine ve yakıta bağlıdır. Bu nedenle bütün sistemler için tek bir güvenli baca çıkış sıcaklığı verilmemelidir. Mevcut bacanın ve kazan üreticisinin koşulları kontrol edilmeden daha düşük çıkış sıcaklığı hedeflemek uygun değildir.

Hangi tesislerde değerlendirilir?

Uzun süre çalışan kazanlar, düzenli ısı talebi bulunan üretim tesisleri ve sıcak baca gazıyla birlikte kullanılabilir bir soğuk akışkanı olan prosesler inceleme için adaydır. Ancak çalışma süresi tek başına yeterli değildir. Kısmi yükteki işletme, duruşlar ve ısı talebinin zamanlaması da değerlendirilmelidir.

HEATMEK’in ekonomizer çözümleri, endüstriyel ısı geri kazanımı ihtiyaçlarına yöneliktir. Uygulama kararı, gaz ve su tarafının birlikte incelenmesiyle verilmelidir.

Proje öncesi hangi veriler hazırlanır?

• Yakıt türü, kazan kapasitesi ve mevcut çalışma yükleri.
• Baca gazının ölçülen sıcaklığı ve biliniyorsa debisi veya yanma analizleri.
• Isıtılacak suyun giriş sıcaklığı, debisi ve hedef koşulları.
• Yıllık çalışma saatleri ve ısının hangi zamanlarda kullanılabileceği.
• Baca hattı yerleşimi, montaj alanı ve temizleme erişimi.
• Gaz ve su tarafında izin verilen basınç kayıpları.

Isı geri kazanım yüzeyi baca hattına direnç ekler. Bu nedenle fanın ve baca çekişinin uygunluğu kontrol edilmelidir. Kirlenme ihtimali ve temizlik erişimi de tasarımın parçasıdır. İlk yatırım değerlendirmesi kadar işletme sırasında performansın korunması da önemlidir.

Sık sorulan sorular

Ekonomizer kazanla aynı ekipman mıdır?

Hayır. Ekonomizer, kazan veya prosesin atık ısısından yararlanmak için kullanılan bir ısı aktarım ekipmanıdır.

Her kazana sonradan ekonomizer eklenir mi?

Uygunluk; baca hattı, fan, yakıt, su devresi ve yerleşim koşulları incelenerek belirlenir. Mevcut kazanın koşulları dikkate alınmalıdır.

Ekonomik değerlendirme için ekonomizer seçimi ve geri ödeme hesabı rehberimizi okuyun. Projenizin verilerini HEATMEK’e gönderin.

Teknik kaynaklar: ABD Enerji Bakanlığı — Feedwater Economizers; Avustralya Enerji Bakanlığı — Waste Heat Recovery.