Ekonomizer yatırımı değerlendirilirken ilk soru, bacada ne kadar ısı bulunduğu kadar bu ısının tesiste nerede kullanılacağı olmalıdır. Geri kazanılan enerjiye ihtiyaç yoksa teorik kapasite, beklenen ekonomik faydaya dönüşmeyebilir. Doğru seçim, sıcak gaz kaynağıyla uygun bir ısı tüketicisini eşleştirir.

Ekonomizer sistemleri, baca gazındaki ısıyı kazan besi suyu veya uygun proses suyu gibi bir ortama aktarabilir. Ancak her tesis için geçerli tek bir tasarruf yüzdesi ya da geri ödeme süresi yoktur. Bu yazı, teklif öncesi verileri ve ön değerlendirme hesabını açıklar.

Ekonomizer seçimi için gerekli veriler

  • Yakıt türü, kazan çalışma yükleri ve baca gazı sıcaklığı.
  • Baca gazı debisi, bileşimi ve kirlenme potansiyeli.
  • Isıtılacak suyun debisi ile giriş ve hedef çıkış sıcaklıkları.
  • Yıllık gerçek çalışma saatleri ve ısı ihtiyacının sürekliliği.
  • İzin verilen gaz tarafı basınç kaybı ve mevcut fan bilgileri.
  • Montaj alanı, bağlantılar ve bakım erişimi.

Ölçümleri yalnızca en yüksek yükte almak yeterli değildir. Tesis çoğu zaman kısmi yükte çalışıyorsa yatırım hesabına bu çalışma profili de yansıtılmalıdır. Üretim takvimi ile sıcak su ihtiyacının aynı saatlerde olup olmadığı özellikle önemlidir.

Yoğuşmalı ve yoğuşmasız tasarım farkı

Baca gazını soğuturken yoğuşma sınırları ve korozyon koşulları dikkate alınır. Yoğuşmalı sistemde malzeme, oluşan sıvının uzaklaştırılması ve tüm baca hattının uygunluğu ayrı bir tasarım konusudur. Mevcut ekipmanı yalnızca daha düşük sıcaklığa zorlamak, onu uygun bir yoğuşmalı sistem haline getirmez.

ABD Enerji Bakanlığı’nın yoğuşmalı ekonomizer rehberi de geri kazanılan ısının kullanımını ve tesise özel mühendisliği vurgular. Projenin hangi çalışma rejimi için tasarlandığı teklif üzerinde açıkça belirtilmelidir.

Basit geri ödeme hesabı

Ön değerlendirmede kullanılan ilişki şöyledir:

Basit geri ödeme süresi = Toplam kurulu yatırım bedeli / Yıllık net tasarruf

Yıllık net tasarruf; önlenen enerji maliyetinden ek elektrik, bakım ve diğer işletme giderleri çıkarılarak bulunur. Yatırım bedeline yalnızca ekonomizer değil; gerekli montaj, borulama, otomasyon ve bağlantı işleri de eklenmelidir.

Tamamen varsayımsal bir örnek

Ortalama kullanılabilir ısı geri kazanımının 100 kW, yararlı çalışma süresinin yılda 4.000 saat olduğunu varsayalım. Bu durumda yıllık kullanılabilir ısı 400.000 kWh olur. Yerine geçen faydalı ısının maliyeti 2 TL/kWh kabul edilirse brüt fayda 800.000 TL/yıldır.

İlave yıllık giderlerin 100.000 TL olduğu varsayımıyla net tasarruf 700.000 TL/yıl olur. Toplam kurulu yatırım 1.400.000 TL ise basit geri ödeme süresi 2 yıldır. Bu rakamlar piyasa fiyatı, ürün performansı veya Heatmek teklifi değildir; yalnızca hesap yöntemini gösterir.

Gerçek hesapta yakıt maliyeti kullanılıyorsa kazan verimi ve birim dönüşümleri ayrıca dikkate alınmalıdır. Faydalı ısı maliyeti ile yakıtın satın alma birim fiyatı aynı şey değildir.

Teklifleri karşılaştırırken neye bakılmalı?

Her teklifin aynı gaz ve su koşullarına, aynı yıllık çalışma profiline ve aynı teslimat kapsamına dayanmasını isteyin. Isıl kapasitenin yanında basınç kaybını, bakım yöntemini, malzeme uygunluğunu ve ölçüm planını kontrol edin.

Devreye alma sonrasında karşılaştırılabilir yüklerde sıcaklık, debi ve enerji tüketimi ölçümleri yapılması, beklenen faydayı değerlendirmeyi kolaylaştırır. Tasarrufu yalnızca baca sıcaklığındaki düşüşten çıkarmak yerine sistemin bütünü ele alınmalıdır.

Sık sorulan sorular

Her kazana sonradan ekonomizer eklenebilir mi?

Uygunluk; baca hattı, fan, yakıt, su devresi ve yerleşim koşullarına göre incelenir. Yerinde değerlendirme gerekebilir.

Geri ödeme süresi sabit midir?

Hayır. Çalışma saati, enerji fiyatı, yük profili ve bakım giderleri değiştikçe sonuç da değişir.

Tesisinizin verilerini hazırlayarak Heatmek’ten ekonomizer projeniz için teknik değerlendirme ve teklif isteyin.